Κυριακή, 24 Σεπτεμβρίου 2017

ΕΝΑ ΠΟΛΕΜΙΚΟ ΜΝΗΜΕΙΟ ΣΤΗΝ ΙΣΜΑΗΛΙΑ









         

Ν.ΝΙΚΗΤΑΡΙΔΗΣ



 Στις 3/2/1930 στο Gebel Mariam κοντά στην Ισμαηλία, πάνω στο τεράστιο οροπέδιο που βρίσκεται 30 μέτρα από το επίπεδο της λίμνης Timsah, έλαβε χώρα η τελετή των αποκαλυπτηρίων του ανεγερθέντος μνημείου για την άμυνα της Διώρυγας του Σουέζ κατά τον Α΄π.π., παρουσία όλων των ανωτέρων υπαλλήλων της Εταιρείας της Διώρυγας, του Αρμοστή, του Υπουργού Στρατιωτικών, των πρέσβεων Γαλλίας και Ιταλίας, του Φρούραρχου Καΐρου, του Γενικού Επιθεωρητή του Αιγυπτιακού Στρατού Σπιγξ Πασά και πολλών ανώτερων στρατιωτικών.


          Το μνημείο που εκτείνεται σε 240 μέτρα, αποτελείται από δύο πυλώνες ύψους 40 μέτρων, οι οποίοι χωρίζονται από μία σχισμή που συμβολίζει το Κανάλι, ενώ στη βάση του είναι σμιλευμένες δύο κολοσσιαίες φτερωτές στυλιζαρισμένες φιγούρες, που συμβολίζουν τη Γαλήνια Νοημοσύνη που φέρει τη φλόγα και την Αυστηρή Δύναμη ως φύλακα των θυμάτων. Γλύπτης του έργου ήταν ο Raymond Delamarre (1890-1986), αρχιτέκτονας ο Roux-Spitz (1888-1957) και κατασκευαστής ο Archimed Petrala.

          Χαρακτηριστικό περί των αποκαλυπτηρίων του μνημείου των υπερασπιστών της Διώρυγας και της σχετικής τους ιστορίας είναι το εξής άρθρο που δημοσιεύτηκε στον αλεξανδρινό ¨Ταχυδρόμο¨ την ίδια μέρα :

          ¨Εις την Διώρυγα του Σουέζ, παρά την φερώνυμον πόλιν του Χεδίβου Ισμαήλ του μεγαλοπρεπούς, τελούνται σήμερον, παρουσία του Υπάτου Αρμοστού Σερ Πέρσυ Λωραίν, των αντιπροσώπων της Αιγυπτιακής Κυβερνήσεως και των Πρέσβεων των Συμμάχων κατά τον τελευταίον Ευρωπαϊκόν πόλεμον κρατών, τα αποκαλυπτήρια του μνημείου το οποίον ανήγειρεν η Διεύθυνσις της Σουεζείου Διώρυγος εις διαιώνισιν της ιστορικής επετείου της 3 Φεβρουαρίου 1915, καθ΄ ην ο Αγγλικός στρατός, βοηθούμενος υπό συμμαχικών πολεμικών, απέκρουσε νικηφόρως την Γερμανο-Τουρκικήν επίθεσιν κατά της Αιγύπτου και έσωσε την χώραν εκ των φρικτών δεινών της εισβολής των τουρκικών ορδών. Η λαμπρά αύτη δια τους υπερασπιστάς της Αιγύπτου πολεμική σελίς έχει ως εξής :

          Περί τας αρχάς του 1915 οι Γερμανοί ιδόντες την αποτυχίαν των σχεδίων των εις το δυτικόν μέτωπον, εσκέφθησαν να επιχειρήσουν δια των Τούρκων συμμάχων των μεγάλην επίθεσιν κατά της Αιγύπτου, ίνα αφ΄ ενός μεν κυριεύσουν την χώραν ταύτην και αφ΄ ετέρου διακόψουν τας δια της Σουεζείου Διώρυγος συγκοινωνίας της Αγγλίας μετά των κτήσεων και αποικιών αυτής και παρεμποδίσουν την ενίσχυσιν των συμμαχικών στρατών δια των εξ Ινδιών, Αυστραλίας και Νεοζηλανδίας καταφθανόντων στρατευμάτων. Την απειλούμενην ταύτην επιδρομήν εγκαίρως επληροφορήθησαν οι Άγγλοι δια του ειδικού γραφείου των μυστικών πληροφοριών ¨Intelligence Office¨, αλλ΄ ενόμισαν κατ΄ αρχάς ότι επρόκειτο μάλλον περί κινήσεως σκοπούσης να δημιουργήσει αντιπερισπασμόν, ίνα οι σύμμαχοι, δια της εξασθενήσεως των άλλων μετώπων του πολέμου, διαθέσουν μεγάλας δυνάμεις προς απόκρουσιν της κατά της Αιγύπτου σχεδιαζομένης εισβολής. Αι πληροφορίαι όμως περί της πυρετώδους προετοιμασίας του τουρκικού στρατού υπό τας οδηγίας ανωτέρων Γερμανών αξιωματικών ήσαν τόσο θετικαί, μηδεμίαν καταλειπούσα αμφιβολίαν περί της επικειμένης προελάσεως των Τούρκων, ώστε το Αγγλικόν Υπουργείον των Στρατιωτικών διέταξε την άμεσον λήψιν σοβαρών μέτρων προς αντιμετώπισιν της καταστάσεως. Ευθύς η Αίγυπτος μετεβλήθη εις απέραντον στρατόπεδον προς οργάνωσιν της αμύνης. Μεγάλα οχυρωματικά έργα εξετελέσθησαν εις αμφοτέρας τας όχθας της Σουεζείου Διώρυγος, εκατομμύρια λιρών εδαπανήθησαν προς οχύρωσιν της διώρυγος και ανεφοδιασμόν του αναλαβόντος την υπεράσπισιν αυτής στρατού, αποτελεσθέντος εκ δύο Αγγλικών μεραρχιών, ως και σωμάτων του Ινδικού και Αυστραλιανού στρατού. Οι Άγγλοι οργάνωσαν επίσης το Αιγυπτιακόν Εργατικόν Σώμα, αποτελεσθέν εξ Αιγυπτίων μισθοφόρων υπό Άγγλους αξιωματικούς, το οποίον εχρησιμοποιήθη δια τας βοηθητικάς υπηρεσίας. Αρχιστράτηγος των δυνάμεων τούτων διωρίσθη ο στρατηγός Σερ Τζων Μάξουελ, όστις εις τας κρισίμους εκείνας δια την Αίγυπτον στιγμάς εξεπλήρωσε μετά θαυμαστής ικανότητος το εις αυτόν ανατεθέν καθήκον.

          Είναι αληθώς αξιοθαύμαστος η υπό των Άγγλων αναπτυχθείσα δραστηριότης προς οργάνωσιν της αμύνης. Η Χερσόνησος του Σινά εξεκενώθη και ηρειπώθη εξ ολοκλήρου, άπαντα τα εν αυτή φρέατα κατεστράφησαν ίνα δυσχερανθή η προέλασις του εχθρού, όστις θα έπρεπε να διανύσει εκατοντάδες όλας χιλιομέτρων μέσω της ερήμου στερούμενος ύδατος. Σοβαρά οχυρωματικά έργα εξετελέσθησαν εις την δυτικήν όχθην της Σουεζείου Διώρυγος, πυροβολαρχίαι ετοποθετήθησαν εις τα στρατηγικά σημεία και συρματοπλέγματα ετέθησαν κατά μήκος της Διώρυγος επί εκτάσεως 156 χιλιομέτρων, ενώ Αγγλικά πολεμικά περιεπόλουν ανά πάσαν στιγμήν εις τα ύδατα της Διώρυγος, έτοιμα να ενισχύσουν τον στρατόν της ξηράς.

          Την 12ην Ιανουαρίου 1915 ήρχισεν η προέλασις του τουρκικού στρατού εκ Παλαιστίνης. Η δύναμις αυτού υπελογίζετο εις διακοσίας περίπου χιλιάδας υπό τον στρατηγόν Μούσαν Πασάν, με επιτελάρχην τον Άρεφ βέην μετά του οποίου συνέπραττον ανώτεροι αξιωματικοί του Γερμανικού επιτελείου. Ο στρατός ούτος ήτο τελείως εφοδιασμένος με βαρύ και πεδινόν πυροβολικόν, εντός δε 15 ημερών διέσχισε την έρημον του Σινά και αι προφυλακαί αυτού έφθασαν εις την ανατολικήν όχθην της διώρυγος. Οι Τούρκοι ηρκέσθησαν εις ανιχνευτικάς κατοπτεύσεις μέχρι της 3ης Φεβρουαρίου, αναμένοντες την άφιξιν της όλης δυνάμεως. Την Τετάρτην 3 Φεβρουαρίου εκινήθη ο Τουρκικός στρατός καθ΄ όλην την γραμμήν από Σουέζ μέχρι Ισμαηλίας και Καντάρας, υπό την προστασίαν δε του πυροβολικού των οι Τούρκοι προσεπάθησαν να διαβούν την Διώρυγα, εκλέγοντες το σημείον όπου ενόμιζαν ότι θα συνήντων την ολιγωτέραν αντίστασιν. Κατόπιν δοκιμαστικών κρούσεων, οι Τούρκοι επετέθησαν αποφασιστικώς εις το σημείον ¨Τουσούν Σεράπειον¨ και υπό την οδηγίαν των Γερμανών αξιωματικών του μηχανικού επεχείρησαν να στήσουν γέφυραν επί της διώρυγος, ίνα επ΄ αυτής διαβή ο στρατός των εις το Αιγυπτιακόν έδαφος. Αι Ινδικαί όμως μεραρχίαι, εις ας είχεν ανατεθή η φρούρησις του σημείου εκείνου αντέταξαν κρατεράν αντίστασιν και υπό το εύστοχον πυρ των οι Τούρκοι ηναγκάσθησαν να υποχωρήσουν, δεν απεμακρύνθησαν όμως της ανατολικής όχθης, αλλ΄ οχυρωθέντες ήρχισαν σφοδρόν κανονιοβολισμόν δια των βαρέων τηλεβόλων των εναντίον της Ισμαηλίας και των εν τη Διώρυγι Αγγλικών πολεμικών. Το καταδρομικόν ¨Χάρδιγκ¨, το οποίον ήτο ηγκυροβολημένον εις το σημείον Τουσούμ, απετέλεσε στόχον των εχθρικών τηλεβόλων, μία δε οβίς, εκραγείσα επί του καταστρώματος αυτού ετραυμάτισε δέκα άνδρες του πληρώματος, μεταξύ των οποίων και τον πλοίαρχον Κριού, πλοηγόν της Εταιρίας της Διώρυγος του Σουέζ, του οποίου απεκόπησαν μία κνήμη και εις βραχίων εκ των θραυσμάτων οβίδος. Ο ηρωικός όμως πλοηγός, παρά τα φοβερά τραύματα του, ηρνήθη να εγκαταλείψει ακυβέρνητον το σκάφος και καθήμενος επηδαλιούχησε το καταδρομικόν δια της μίας χειρός, διασώσας αυτό από το εχθρικόν πυρ. Εκεί, πλησίον εις την λίμνην Τιμσάχ, ήτο ηγκυροβολημένη επίσης η Γαλλική ακταιωρός ¨Ρεκέν¨, ήτις ευθύς ήρχισε βάλουσα εναντίον των Τουρκικών πυροβολείων εξ αποστάσεως 9 χιλιομέτρων, αι δε βολαί αυταί ήσαν τόσον εύστοχοι, ώστε κατεσίγασαν το πυρ του εχθρικού πυροβολικού και επέφερον αληθή πανικόν εις τας Τουρκικάς γραμμάς, διότι ουδέποτε επίστευον οι Τούρκοι ότι εκ τόσον μακράς αποστάσεως θα ηδύνατο η Γαλλική κανονιοφόρος να προξενήσει τοιαύτην εις αυτούς φθοράν.

          Εν τω μεταξύ, ο επί της δυτικής όχθης της διώρυγος Αγγλικός στρατός ενισχυθείς και δι΄ άλλων επικουριών εξηκολούθησε σφοδρόν πυρ κατά των Τούρκων, προ της δύσεως δε του ηλίου υπεχώρησαν ούτοι καθ΄ όλην την γραμμήν προς την έρημον, υποστάντες  φοβεράν θραύσιν.

          Την 6ην Φεβρουαρίου επέστρεφε κατησχυμένη η Τουρκική στρατιά, αφήσασα νεκρούς, τραυματίας και αιχμαλώτους είκοσι περίπου χιλιάδας, ενώ αι ζημίαι των Άγγλων ήσαν σχετικώς ασήμαντοι, εφονεύθη δε κατά τας συμπλοκάς εκείνας και εις Αιγύπτιος αξιωματικός, ο υπολοχαγός του Εργατικού Σώματος Φερίντ Χιλμή¨.


Πηγές : ¨Ταχυδρόμος¨, Αλεξάνδρεια 3/2/1930, 4/2/1930, 13/2/1930, 17/2/1930 – atelier-raymond-delamarre.fr (27/8/2017)

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου