Σάββατο, 26 Αυγούστου 2017

ΤΟ ΜΝΗΜΕΙΟ ΤΩΝ ANZAC ΣΤΟ ΠΟΡΤ-ΣΑΪΤ







Ν.ΝΙΚΗΤΑΡΙΔΗΣ


Με το ξέσπασμα του Α΄π.π. τον Αύγουστο του 1914, η Αυστραλία δεσμεύτηκε ότι θα στρατολογήσει περί τους 20.000 άντρες, ενώ στη Νέα Ζηλανδία υπήρχε ήδη η υποχρεωτική στρατιωτική θητεία. Αφού λοιπόν πραγματοποιήθηκε η στρατολόγηση, 30.000 νεαροί Αυστραλοί και Νεοζηλανδοί στρατιώτες αναχώρησαν την 1/11/1914 από το λιμάνι του Albany της Δυτικής Αυστραλίας, ξεκινώντας την πορεία τους για τη φλεγόμενη Ευρώπη, μέσω της Διώρυγας του Σουέζ.



          Τελικά όμως, αποβιβάστηκαν στην Αλεξάνδρεια και οδηγούμενοι στην αιγυπτιακή πρωτεύουσα, στρατοπέδευσαν κοντά στις Πυραμίδες – Mena Camp – εκπαιδευόμενοι και προετοιμαζόμενοι για δράση κατά της Τουρκίας, η οποία είχε εντωμεταξύ μπει στον πόλεμο στο πλευρό της Γερμανίας. Εκεί, υπό τη σκιά των αιωνίων Πυραμίδων, σχηματίστηκε λοιπόν το περίφημο Australian and New Zealand Corps, που έμεινε στη στρατιωτική ιστορία ως ANZAC.

          Οι ANZACs 6 μήνες αργότερα έλαβαν μέρος στην εκστρατεία της Καλλίπολης, που διήρκησε από τις 24/4/1915 ως τις 9/1/1916. Μετά την αποτυχία της όλης συμμαχικής επιχείρησης, οι εναπομείναντες στρατιώτες του ΑΝΖΑC μεταφέρθηκαν εκ νέου στην Αίγυπτο.


          Για τους πεσόντες αυτούς στρατιώτες του Α΄ π.π. σμιλεύτηκε από τον Αυστραλό γλύπτη Γουέμπ Γκίλμπερτ και εκτελέστηκε ως σχέδιο από τον επίσης Αυστραλό καλλιτέχνη Σερ Μπ. Μάκεναλ ένα ορειχάλκινο άγαλμα που αναπαριστούσε έναν Αυστραλιανό ιππέα να υπερασπίζεται έναν Νεοζηλανδό τυφεκιοφόρο στεκούμενο δίπλα στο πληγωμένο του άλογο. Η κατασκευή του χρηματοδοτήθηκε από τις κυβερνήσεις Αυστραλίας και Νέας Ζηλανδίας, ενώ συνέβαλαν με τον οβολό τους και παλαιοί στρατιώτες των δύο αυτών χωρών. Το άγαλμα μεταφέρθηκε στο Πορτ-Σάιτ στις 21/10/1932 και στήθηκε πάνω σε γρανιτένια, από το νησί Gabo, βάση επί της οποίας χαράχτηκε η επιγραφή ¨Australia and New Zealand, 1916-1918¨, ενώ το όλο μνημείο τοποθετήθηκε στραμμένο προς τη θάλασσα σε μικρό κήπο πίσω από το Καζίνο ¨Παλλάς¨, τα δε αποκαλυπτήρια του έλαβαν χώρα στις 23/11/1932 παρουσία του τέως Αυστραλιανού πρωθυπουργού Ουίλλιαμ Μόρις Χιουγκς και του Μέγα Αυλάρχη Σίδκυ Πασά, με την όλη εκδήλωση να μεταδίδεται απ΄ ευθείας ραδιοφωνικά στην Αυστραλία. Τον δε πανηγυρικό λόγο εκφώνησε ο Σερ Λώρραιν.


          Κατά τη διάρκεια της Κρίσης του Σουέζ και συγκεκριμένα τη νύχτα της 26ης Δεκεμβρίου 1956 ένας όχλος Αιγυπτίων επιτέθηκε στο μνημείο και χρησιμοποιώντας σφυριά και πέτρες κατακερμάτισε το άγαλμα, ενώ κάποια μέρη του, όπως ο Αυστραλιανός ιππέας, κλάπηκαν. Όταν η ειρήνη αποκαταστάθηκε, η Αιγυπτιακή κυβέρνηση συμφώνησε με το αίτημα Αυστραλίας και Νέας Ζηλανδίας να τους παραδοθεί ότι είχε απομείνει και πράγματι τα κομμάτια μεταφέρθηκαν στην Αυστραλία, συγκολλήθηκαν και συμπληρώθηκαν, κι έτσι το μνημείο επανατοποθετήθηκε στο Albany το 1964. Ένα αντίγραφο του μάλιστα υπάρχει και στην Καμπέρα.


Πηγές: ¨Φως¨, Κάιρο 20/10/1932, 29/10/1932, 1/11/1932, 23/11/1932 – ¨Ταχυδρόμος¨, Αλεξάνδρεια 1/11/1932 – www.monumentaustralia.org.au (19/11/2016) – Ν.Νικηταρίδης ¨Οι ANZAC στη Νειλοχώρα¨, ¨Δημότης¨, Πειραιάς 6/11/2014


Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου